Promotie Shortsea Shipping Vlaanderen
Wie zijn wij?
Historiek
Europees perspectief
De wegen slibben al jaren meer en meer dicht en bedreigen een vlot transport van goederen binnen de groeiende Europese economie. Het is evident om naar andere transportmodi te zoeken, meer bepaald het transport van goederen via het water. In 1992 werd door de Vlaamse overheid Promotie Binnenvaart Vlaanderen opgericht, met de bedoeling een verschuiving (“modal shift”) van de weg naar de binnenwateren te stimuleren.
Omdat het transport van goederen vaak per definitie grensoverschrijdend is en het probleem dus “Europees” moest aangepakt worden, werden in de jaren ’90 rondetafelconferenties gehouden om het maritieme transport langs de Europese kustwateren te promoten als alternatief voor de congestie op de wegen. Sinds lange tijd bestond deze “kustvaart” al, maar deze was geografisch beperkt tot de West-Europese kust en uitgevoerd door schepen met relatief beperkte capaciteit.
De Europese Commissie lanceerde, naar aanleiding van de rondetafelconferenties, het meer hippe “shortsea shipping” (SSS) in de plaats van het oude kustvaart en gaf het een stevige uitbreiding mee: geografisch werd het gebied waarin shortsea shipping zich afspeelt uitgebreid tot heel Europa, inclusief Noord-Afrika, de Middellandse Zee en de Zwarte Zee. Bovendien werd de beperking qua capaciteit verlaten. In bepaalde landen kunnen de SSS-schepen (“coasters”) ook op de binnenwateren varen: ook deze zee-riviervaart wordt onder SSS gerekend. Vaak moeten zogenaamde “kruiplijncoasters” gebruikt worden die hun stuurhut kunnen laten zakken om onder lage bruggen door te kunnen. Het voordeel van deze zee-riviertrafiek is dat de lading landinwaarts kan geladen of gelost worden, dicht bij de klant.
De puur technische definitie die de Europese Commissie gebruikt, luidt als volgt:
“Shortsea shipping omvat het vervoer te water van goederen en/of passagiers over een traject dat tenminste voor een deel uit zee of oceaan bestaat, maar waarbij de oceaan niet wordt gekruist”.
In de meeste Europese kustlanden werden in de tweede helft van de jaren ‘90 in de administraties “Focal Points” aangesteld, die voor de Europese Commissie de aanspreekpunten waren die de promotie van shortsea shipping moesten in gang zetten.
Vlaams perspectief
In Vlaanderen werd in 1997 een projectgroep opgestart die de oprichting van een “promotiebureau ter bevordering van shortsea shipping” voorbereidde. Door de projectgroep werd aan de Vlaamse overheid een voorstel voor implementatie overgemaakt. In april 1998 wordt Promotie Shortsea Shipping Vlaanderen onder de koepel van Promotie Binnenvaart Vlaanderen opgericht.
In september 2000 wordt een marktprospector aangeworven. De promotie die door het promotiebureau wordt uitgevoerd is gebaseerd op een businessplan (nu 2007-2010) en focust op die activiteiten die een begin- of eindpunt in Vlaanderen hebben. Dit omvat zowel haven/haven als deur/deur ladingen en lossingen, en de zee-riviertrafieken.
Het promotiebureau heeft een neutrale en niet-commerciële status en fungeert als tussenpersoon die partijen rond de tafel wil brengen. Door zich op die manier consequent te positioneren en door een uitgebreide netwerking is het promotiebureau het aanspreekpunt geworden voor de vragen in verband met intermodale deur/deur transporten. Ook het wegtransport is vragende partij geworden voor een samenwerking (“synergie”) met shortsea shipping omdat ook zij meer en meer problemen ondervinden met de contractuele voorwaarden voor aanlevertermijnen.
De vrij strikte “modal shift’ is ondertussen geëvolueerd naar een nieuw begrip door de Europese Commissie geïntroduceerd: comodaliteit. Hierbij worden de verdiensten van elke transport modus berekend en wordt op die manier de logistieke keten samengesteld.
Europees Shortsea Netwerk (ESN)
In 2000 werd het duidelijk dat nationaal of regionaal promoten van shortsea shipping niet voldoende was: logistieke ketens en ook SSS zijn per definitie grensoverschrijdend. Bovendien vereiste het wegnemen van obstakels een ruimere “Europese” aanpak. De nood aan communicatie was aanwezig.
Op 1 december 2000 was het Vlaams promotiebureau één van de grondleggers van het Europese Shortsea Netwerk, een informeel netwerk. Op dat ogenblik waren er zes promotiebureau’s actief die het netwerk startten.
Snel groeide het netwerk aan en telt per 1 januari 2008 reeds 20 leden: België (Vlaanderen), Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Kroatië, Litouwen, Malta, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Spanje, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Een aantal nog ontbrekende kustlanden werken ondertussen aan hun promotiebureau. Enkele promotiebureau’s zijn ondertussen al ‘intermodaal’ aan het werken: Nederland (spoor-SSS), Vlaanderen (binnenvaart-SSS), ... De Europese Commissie heeft in 2007 deze uitbreiding gevraagd.
Internationaal werd naar eenvormigheid gestreefd: de benaming werd uniform “Shortsea Promotion Centre”, gevolgd door de Engelse benaming van het land. Voor België werd dit SPC Belgium, omdat de Europese Commissie enkel landen erkent. Ook de websites (www.shortsea.land) en e-mailadressen (shortsea@shortsea.land) werden zoveel mogelijk eenvormig gemaakt.
In de loop van de uitbreiding van ESN werden ook al EU-kandidaatlanden opgenomen.
Promotiebureau’s worden voorgedragen door het nationale ‘Focal Point’ en officieel erkend door de Europese Commissie. Pas nadien kan men toetreden tot ESN.
De missie van ESN omvat het stimuleren van SSS en ontwikkelen van initiatieven daarrond. Knelpunten worden aangepakt en de netwerking geïntensifieerd. Vooral het communiceren van goede praktijkvoorbeelden (“best practices”) tussen de promotiebureau’s is belangrijk. Bovendien is er een zeer grote ervaring gebundeld in ESN waarop een beroep kan worden gedaan.
